Vogelbalans 2011

Terwijl SOVON Vogelonderzoek Nederland meldt dat het goed gaat met de bosvogels in Nederland – we krijgen meer bos en het bos wordt natuurlijker en ouder – wordt de noodklok geluid voor de vogels van het boerenland.

Vogels van het boerenland vertonen ondanks de vele beheersmaatregelen geen tekenen van herstel. Positieve uitzonderingen zijn grote vogels die zich met specifieke beschermingsmaatregelen laten helpen, zoals ooievaar, grauwe kiekendief en kerkuil. De stand van scholekster, kievit, grutto en veldleeuwerik daarentegen is nog maar 40-70% van het aantal in 1990; kemphaan is vrijwel uitgestorven. Bij de scholekster is de verspreiding in het binnenland sterk ingekrompen. Nieuw onderzoek laat nog eens het belang van een hoog waterpeil voor weidevogels zien. Indien de huidige tendens naar droge voorjaren (zoals in 2011) zich doorzet zal het belang van een hoog waterpeil alleen maar groter worden. Veel weide- en vooral akkervogels (deels eigen broedvogels, deels overwinteraars) vinden op de gangbare percelen in de winter te weinig voedsel.

Beheerexperimenten laten zien dat het laten staan van stoppel- of graanranden potentie hebben om het boerenland in de winter aantrekkelijker te maken.

Dit zijn geen bemoedigende berichten als het gaat om agrarisch natuurbeheer of moeten we een dergelijk bericht juist lezen als een stimulans aan de sector om hier nou ‘ns mee aan de slag te gaan?

Als waterschapper raakt mij ook het zinnetje ‘… het belang van een hoog waterpeil …’. Terugdenkend aan de moeizame discussie over peilgestuurde drainage in de attentiezones bij natte natuurparels en Natura2000 gebieden, bekruipt mij het gevoel dat we de provincie en de terreinbeheerders moeten volgen in hun standpunt: we werken mee aan een goed agrarisch peil op voorwaarde dat tegelijk het peil voor natuur geregeld is.

Hoort wie klopt daar ...

Sint koopt z'n brilletjes ook bij het Kruidvat ...
Twee jaar op een rij de buurt-Sint, is er dan al sprake van een traditie?

'Vriendschap in Ürgüp'

Het is al een hele poos ‘stil’ op m’n blog. Het is druk met de twee banen. Sowieso is deze tijd van het jaar een drukke periode in de agenda’s. De organisaties liggen dan op stoom.

Bovendien zijn Monique en ik er een weekje tussenuit gepiept: naar Turkije … 5 dagen het feeërieke landschap van Cappadocië en 2 dagen de gezonde lucht weer vervangen door die van Istanboel.

Een van de ‘avonturen’ die ik wel wil  delen, is de volgende:

We landden ’s nachts in Kayseri, kraak-noch-smaak hotel en de ochtend erna meteen op pad naar Ürgüp. Als altijd zijn we geïnteresseerd in het ‘gewone leven’ van ‘gewone mensen’, naast het feit dat we er ook als gewone toeristen hebben rond gesjouwd.

Zodra we aan het stedelijke gebied van Kayseri ontsnapt waren, we verantwoord van de doorgaande weg af konden (te hoge trottoirbanden voor onze Hyundai), stapten we al een dorpje in.

We liepen langs een tuintje en onze aandacht werd getrokken door vruchten aan een boom. Op een afstand leken ze op appels, maar iets deed vermoeden dat het ander fruit was. En dat was ook zo! Een oud vrouwtje wist ons uit te leggen dat dit aywa’s waren. Redelijk vrijpostig liep ik haar tuin in om de vruchten beter te bekijken en natuurlijk … om er foto’s van te maken. Het vrouwtje plukte zo’n aywa en terwijl ik er m’n tanden inzette, vertelde ze dat de vruchten pas over een maand rijp waren en dan voornamelijk werden gebruikt om er confiture van te maken. (Dat is nou ‘je ergens in vast bijten’.)

Het vrouwtje had een poosje in Duitsland gewoond en ze ging naar binnen om een ‘Tüte’ te halen??? Ze kwam terug met een plastic draagtas en sjouwde die vol met twee soorten appels, voor ieder een tros druiven, walnoten en … twee aywa’s. We gebaarden haar dat het al echt te veel was, maar nee: meenemen.

De hele reis hadden we op die manier letterlijk en figuurlijk een appeltje voor de dorst. De toon was gezet! En zou tijdens de hele reis aanhouden!

*: hoe de aywa’s in Nederland worden genoemd, heb ik op Google niet kunnen achterhalen; iemand een idee? Geel als een golden delicieus, viltig behaard en keihard vruchtvlees.

Europa vanuit het perspectief van de States!
Een Europa-kaartje met een hoger amusementsgehalte dan dat van de vorige blog. Ga naar alphadesigner.com voor meer van dit soort kaartjes. Dubbelklik op het kaartje voor meer leesbaarheid!

Mestoverschot zorgt voor veel stikstof in de bodem.

‘Nederland behoort tot de vuilste landen van Europa’

door Pim van den Dool (NRC Handelsblad 15 oktober 2011)

 

Nederland hoort tot de vuilste landen in Europa. Weliswaar is de uitstoot van schadelijke stoffen in Nederland jarenlang gedaald, maar die afname begint af te vlakken. In sommige gevallen neemt hij zelfs weer toe, schrijft NRC Handelsblad vandaag.

De krant baseert zich op cijfers van het Planbureau voor de Leefomgeving en het Energieonderzoek Centrum Nederland. De uit de cijfers sprekende trend staat haaks op de bewering van het kabinet-Rutte Nederland dat voorop zou lopen op gebied van duurzaamheid, schrijft onze economieredacteur Marcel aan den Brugh. Vorige week verklaarde minister Verhagen (Economische Zaken, CDA) dat nog, bij de presentatie van de Green Deal, een verzameling van 59 duurzame initiatieven.
Stichting Natuur en Milieu publiceert vandaag een rapport waarin het acht milieu-indicatoren in kaart brengt, die weergeven hoe het is gesteld met de kwaliteit van lucht, bodem en water. Nederland scoort steeds slecht. De concentratie stikstof in de bodem hoort tot de hoogste in Europa, als gevolg van het nog steeds grote mestoverschot. Nederland heeft het smerigste oppervlaktewater. Verhoudingsgewijs sterven veel mensen vroegtijdig als gevolg van hoge concentraties fijnstof in de lucht. De gezondheidsschade loopt in de miljarden euro’s.

‘Kabinet neemt veel maatregelen die natuur en milieu benadelen’

Toen het kabinet-Rutte vorig jaar oktober aantrad schroefde het kabinet meteen de milieu- en klimaatambities terug. De verklaring was dat Nederland niet voorop hoeft te lopen in Europa. Maar dat deed het niet. Het aandeel duurzame energie bedroeg op dat moment slechts 3,8 procent.
Het kabinet-Rutte heeft volgens Natuur en Milieu juist veel maatregelen genomen die natuur en milieu benadelen. De zogeheten groenregeling voor banken – fiscale steun om te beleggen in groene projecten – is ingeperkt. De subsidie voor zonnepanelen is geschrapt. Op sommige wegen mag nu 130 kilometer per uur gereden worden. Het budget voor waterbeheer is gesnoeid. De belasting op plastic verpakkingen wordt afgeschaft. De concentratie zwaveldioxide naar verwachting weer stijgen, onder meer door de komst van nieuwe kolencentrales.

Museum Insel Hombroich

https://picasaweb.google.com/109698051956175107335/MuseumInselHombroich02

Klik op bovenstaande link!

Ter afsluiting van onze post***cursus Moderne Kunst van Theo Heiligers bezochten we Museum Insel Hombroich. Bekijk de foto's ... ofschoon ik wellicht meer oude kunst dan nieuwe gefotografeerd heb. Entschuldigung!
We liepen er rond in zo'n 7 door beeldhouwers ontworpen gebouwen en ruimten en als er één ding te concluderen is ... van verbazing in verbazing. Klik op de bovenstaande link en je wordt er deelgenoot van!
Dat was wat minder bij de Langen Foundation op het Raketenstation Hombroich. Dat gebouw werd ontworpen door een architekt (Tadao Ando) en de strakke constructie van deze Japanner gaf ons in allerlei opzichten het gevoel meer belemmerd te zijn in onze bewegingsvrijheid.





Insel Hombroich is een echte aanrader, maar regel met je bezoek tegelijk het weer. In de landschapspark-setting is het in meerder opzicht genieten!

Recreatief medegebruik ...

Brabants Centrum zondag 18 september

Protest bij opening Kleine Aa

Op de foto: Beeld van de opening van de meanderende Kleine Aa. Watergraaf Peter Glas verricht de starthandeling. (Foto: Gerard Schalkx).

Een aantal omwonenden heeft zondagmorgen bij de opening van het beekherstelproject De Kleine Aa aan de Nergena in Boxtel zijn onvrede geuit over het resultaat van de werkzaamheden. Woordvoerder Alphons van der Heijden liet weten dat Waterschap De Dommel de beloften die gedaan werden tijdens een voorlichtingsavond eerder dit jaar in zaal ’t Tweespan niet zijn nagekomen.

Het beekherstelproject De Kleine Aa is een deelproject van de herinrichting Essche Stroom, waarbij De Kleine Aa tussen de Kapelweg en de Helweg in Boxtel opnieuw is ingericht. Het resultaat is een natuurlijke, smalle, door het landschap kronkelende beek. Twee stuwen in de beek zijn vervangen door vistrappen, waardoor vissen als de bittervoorn, kopvoorn en winde weer vrij migreren tussen de Essche Stroom en de Beerze. Het landschap langs het water is gevarieerd, met bloemrijk grasland, knotwilgen en fladderiepen, terwijl daarnaast een nieuw wandelpad is aangelegd met wandelbrug over de beek waar vroeger ook een oversteek lag.

Nu het project klaar is, heeft teleurstelling zich meester gemaakt van de omwonenden. Van der Heijden: ,,De teleurstelling is heel groot omdat blijkt dat het gehele gebied is afgerasterd en van de gedane toezeggingen niets terecht is gekomen. Vanaf de Nergena mag de bezoeker rechtstreeks naar de mooie brug om daarna zijn of haar weg te vervolgen. Maar dat is wel een strak geregisseerde route via ondoordringbaar gaas en prikkeldraad, die naar de Kapelweg leidt. Daar dient men vervolgens de drukke weg over te steken en via een stukje richting Oisterwijk en Het Loo verder te wandelen naar het Smalwater, als men wil.”

Volgens Van der Heijden is van de beloofde rondgang langs het gedeelte met de vistrappen en herstelde beek met de idyllische ’kronkeltjes’ geen sprake. ,,Het wordt de wandelaar niet gegund."

Auteur: Stefan Latijnhouwers

Vanuit het perspectief van WaterNatuurlijk is dit een interessante casus.

Het heringerichte beekdal van de Kleine Aa is zo’n plek geworden, waar mensen onwillekeurig stoppen. Onderweg naar het waterschap rij ik meestal over de weg langs het spoor van Oisterwijk naar Boxtel en ik let daar op: hoe vaak fietsers, wielrenners, automobilisten stoppen op de plek waar de Kleine Aa onder het spoor en de Kapelweg vandaan komt. Onwillekeurig, want ze stoppen om iets te eten of te drinken, of om te bellen, maar het is een plek ‘die goed voelt’.

Dan is het navrant, dat mensen die nog wat verder gaan en in het gebied willen gaan wandelen zoveel beperkingen opgelegd krijgen. Het herstel van dit stukje beekdal van de Kleine Aa was een project waar ‘de stekker uitlag’. Het project werd in mijn bestuursperiode weer vlot getrokken, maar het werd wel een variant van ‘veel passen en meten’, een heel beperkt gebied waarbinnen de beek zou kunnen gaan meanderen* en met veel restricties vanuit de aanwonenden. De aanwonenden stelden voorwaarden vanuit privacy en agrariërs spraken hun vrees uit voor loslopende honden.

Al het gepolder leverde wel een buitengewoon mooi stukje beekdal op, maar – helaas – met beperkingen voor recreanten. Hopelijk kan de zorg van de omgeving over een tijdje wat bijgesteld worden en kunnen de wandelaars meer gaan beleven van de beek.

*: meanderende beken in beekdalherstelprojecten kunnen meestal niet vrij meanderen, omdat de bochten vastgelegd zijn in stenen of beschoeiingen.